Hakkında

DABATEM, anksiyete hastalıkları ve psikolojik travma konularında yaptığı araştırmalar ve geliştirdiği yeni psikolojik tedavilerle uluslararası alanda tanınırlığı olan bir araştırma ve eğitim merkezidir. 1984 – 2005 yılları arasında King’s College London’a bağlı Psikiyatri Enstitüsü’nde öğretim üyesi olarak görev yapan Profesör Metin Başoğlu tarafından, Türkiye’de anksiyete hastalıkları ve psikolojik travma konularında uzmanlık alanı yaratma amacıyla kurulmuştur. 1999 – 2005 yılları arasında, Prof. Başoğlu’nun Psikiyatri Enstitüsü’nde kurduğu Travma Araştırmaları Bölümü’ne bağlı olarak çalışmalarını sürdürmüştür. DABATEM halen Prof. Ebru Şalcıoğlu tarafından yönetilmektedir.

 

Doğal felaketler, savaş ve politik şiddet gibi kitlesel travmalar dünya genelinde çok sayıda insanda ciddi ruhsal sorunlara yol açan olaylardır. Bu tür olayların yarattığı ruh sağlığı sorunlarının üstesinden gelebilmek için (1) sağlam kuramsal temelleri olan, (2) etkili olduğu bilimsel olarak kanıtlanmış, (3) kısa süreli, (4) tedaviyi iletecek kişilere öğretilmesi kolay, (5) kültürlerarası geçerliliği olan ve (6) kitlelere ruh sağlığı uzmanı olmayan kişiler tarafından, kendine yardım araçları ya da medya aracılığı ile en ekonomik biçimde ulaştırılabilecek tedavileri içeren bir ruh sağlığı modeli gerekmektedir. Kognitif-davranışçı tedavi de dahil olmak üzere, yaygın olarak kullanılan tedaviler bu koşulların en fazla ikisini veya üçünü karşılamaktadır.

 

DABATEM’in kendi uzmanlık alanında dünya literatürüne yaptığı en önemli katkılardan birisi, bu koşulların tümünü karşılayan bir ruh sağlığı modeli geliştirmiş olmasıdır. Bu tür bir ruh sağlığı modeli, travmatik stres mekanizmalarına ilişkin kuramsal bir modele dayanan, kısa süreli, etkili ve kişilerin terapist yardımı olmadan kendi başlarına da uygulayabilecekleri bir psikolojik tedavinin (Kontrol Odaklı Davranış Tedavisi – Control-Focused Behavioral Treatment) geliştirilmesi ile mümkün olmuştur. Türkiye’de 1999 depremleri sonrasında bu ruh sağlığı modeli ile yapılan çalışmalar çok sayıda insana düşük maliyetle etkili tedavi iletilebildiğini göstermiştir. Daha yakın zamanlarda yapılan çalışmalar bu tedavi yaklaşımının savaş, işkence, cinsel istismar / tecavüz ve aile içi şiddet gibi travmalarda da aynı derecede etkili olduğunu göstermiştir. DABATEM, geliştirdiği bu ruh sağlığı modelini 2011 yılında Cambridge University Press tarafından basılan A Mental Healthcare Model for Mass Trauma Survivors isimli kitapta yayınlamıştır.

 

Kitlesel travmaların yol açtığı sonuçlar ruh sağlığı uzmanları kadar, halk sağlığı uzmanları, sosyal ve siyaset bilimcileri, insan hakları konusunda çalışanları, uluslararası hukukçuları, siyasetçileri, ve çeşitli devlet ve sivil toplum örgütlerini de ilgilendirmektedir. DABATEM’in bilimsel araştırmaları, toplumu ve bu alanlardaki uzmanları bilgilendirici niteliktedir. Bu konuda Prof. Başoğlu’nun yazdığı makaleler Mass Trauma, Mental Health & Human Rights (Kitlesel Travma, Ruh Sağlığı & İnsan Hakları) başlıklı blogda görülebilir.

 

DABATEM’in uzmanlık alanı davranış tedavisinin kullanılabileceği her türlü psikiyatrik veya psikolojik sorunu kapsamaktadır. Bunlar arasında Travma Sonrası Stres Hastalığı, depresyon, panik hastalığı, agorafobi, her türlü fobiler, obsesif-kompülsif hastalık, travmatik yas, anoreksiya ve bulimia sayılabilir. DABATEM’in bu konulardaki yayınları ve konferansları bu web sitesinde görülebilir. Bu yayınlar bilimsel çevreler dışında, dünya medyasında da yankı bulmaktadır.